Hırvatistan Karadağ'ın AB Üyeliğine Sekiz Şart Koydu

Hırvatistan, Karadağ'ın Avrupa Birliği'ne katılımını desteklemek için sekiz şart içeren bir belge hazırladı. Zagreb yönetiminin AB üyesi ülkeler ile Avrupa Komisyonu ve Avrupa Konseyi'ne gönderdiği belgede, şartların tamamının 'açıkça tanımlanmış ve ulaşılabilir' olduğu ifade edildi.

Balkan Insight'te yayınlanan habere göre, belgede Hırvatistan'ın Karadağ'ın katılım sürecine ilişkin tutumu ayrıntılı şekilde açıklanıyor. Belgede, 'Hırvatistan, Karadağ'ın katılımını engellemeyi değil, kolaylaştırmayı amaçlamaktadır' ifadesine yer verildi.

Belgede, 1990'lardaki Yugoslav savaşları sırasında Karadağ'ın Hırvatistan'a yönelik askeri saldırganlığa katılımından kaynaklanan bazı sorunların çözülmesi gerektiği vurgulanıyor. 'Hırvatistan, ortak tarihimizin bu acı dolu sayfasını kapatmayı ve Karadağ ile geleceğe dönük bir ilişki kurmayı içtenlikle dilemektedir' denildi.

Sekiz şarttan altısı, Karadağ'ın birliğe katılmak için uyum sağlaması gereken AB müktesebatının 'Yargı ve Temel Haklar' başlıklı 23. faslıyla ilgili. Kalan iki şart ise 'Dış, Güvenlik ve Savunma Politikası' başlıklı 31. faslı kapsıyor.

İlk şart, Ekim 1991 ile Ağustos 1992 arasında Morinj kampında tutulan 300'den fazla Hırvat vatandaşı için tazminat ödenmesini içeriyor. İkinci şart, eski kampa yerleştirilen anıt plaketin korunması ve sürekli görünürlüğünün sağlanmasıyla ilgili. Plaketin etrafına, üzerine hareketli bir panel yerleştirilmesine olanak tanıyan büyük bir metal çerçeve inşa edildiği belirtiliyor. Belgede, 'Bu tür bir gizleme, ortak anma ve uzlaşma eylemini zayıflatacaktır' ifadesi yer alıyor.

Hırvatistan ayrıca, kampta gardiyanlık yapmış eski uluslararası su topu oyuncusu Zoran Gopcevic'in adını taşıyan Kotor'daki belediye yüzme havuzunun yeniden adlandırılmasını talep ediyor. Mevcut isim nedeniyle Hırvat kulüplerinin tesiste maç yapmayı reddettiği kaydediliyor.

Dördüncü şart, 1990'ların başındaki saldırı sırasında kaybolan 14 Hırvat vatandaşının akıbetinin belirlenmesi için Karadağ'ın tam iş birliği yapmasını öngörüyor. Beşinci şart ise aynı savaş sırasında işlenen savaş suçlarından sorumlu kişilerin yargılanmasını, komuta sorumluluğu doktrini kapsamında cezai sorumluluğu bulunabilecek kişiler de dahil olmak üzere talep ediyor.

Altıncı şart, 1990'ların başına dayanan ve hukuka aykırı biçimde mülklerinden yoksun bırakılan Hırvat aileleri ilgilendiren mülkiyet anlaşmazlıklarıyla ilgili. Belgede, mülklerin çoğunlukla Arnavut azınlığa mensup bazı eski sahiplerine iade edildiği, bunun eşitsiz muamele konusunda endişelere yol açtığı ifade ediliyor.

Yedinci şart, Yugoslavya'nın dağılmasından önce üssü Split'te bulunan ancak 1991'de savaş çıktığında onarım için Karadağ'da olan Jadran (Adriyatik) eğitim gemisinin iadesini içeriyor. Belgeye göre Jadran anlaşmazlığı, eski Yugoslavya'nın askeri varlıklarının paylaşımı meselesinin bir parçası. Karadağ'ın elinde tutmaya devam ettiği ve Hırvatistan'ın kendi topraklarından alındığını iddia ettiği eski Yugoslav federasyonuna ait askeri teçhizatın tahmini değerinin 2,7 milyar ABD doları olduğu öne sürülüyor.

Sekizinci şartta Hırvatistan, iki ülke arasındaki sınırın belirlenmesi konusunda diyaloğun sürdürülmesini talep ediyor. Podgorica'nın, Yugoslavya Konferansı Tahkim Komisyonu (Badinter Komisyonu) tarafından belirlenen eski Yugoslav cumhuriyetleri arasındaki sınırı doğrulaması gerektiği belirtiliyor. Belgeye göre uzmanlar, eski idari sınır ile mevcut durum arasındaki sapmaların küçük olduğunu ve 220 metreyi aşmadığını söylüyor.

Karadağ, Balkan ülkeleri arasında AB üyeliğine en yakın aday olarak görülüyor ve 2028'de birliğe katılmayı umuyor. Ancak Hırvatistan, herhangi bir 'ikili anlaşmazlığın' önce çözülmesi gerektiği konusunda defalarca uyarıda bulundu.

TürkAta Haber Ajansı