Konaku historik i Plovdivit, ekspozitë e jetës tradicionale

Muzeu Rajonal i Etnografisë, i vendosur në zonën e Qytetit të Vjetër të Plovdivit në Bullgari, paraqet jetën e përditshme të së kaluarës së vendit përmes koleksionit të tij që shtrihet nga veshjet tradicionale dhe artizanati, te objektet shtëpiake dhe instrumentet muzikore.

Sipas lajmit të publikuar nga Time Balkan, konaku historik, i ndërtuar në vitin 1847 për tregtarin e pasur Argir Kuyumdzhioğlu, sot strehon koleksionet e muzeut. Ndërtesa, e cila tërheq vëmendjen me sallat e gjera, tavanet e zbukuruara me drurë dhe më shumë se 130 dritare, është ndër shembujt më të rëndësishëm të arkitekturës tradicionale të banimit në Plovdiv.

Koleksioni i muzeut përfshin mjete të përdorura në bujqësi dhe blegtori, si dhe objekte që lidhen me artizanate tradicionale si keramika, bakrecia, hekurudhësia dhe argjendaria. Gjithashtu ekspozohen veshje tradicionale, tekstil, qilima, bizhuteri, mobilje, instrumente muzikore dhe objekte të përdorura në ceremoni. Koleksionet që pasqyrojnë kulturën e rajoneve të Trakisë, Rodopëve dhe Sredna Gora, ofrojnë informacione rreth jetës së përditshme dhe artizanatit në Bullgari në të kaluarën.

Muzeu gjithashtu organizon përgjatë vitit ekspozita të përkohshme, koncerte, shfaqje teatrore, prezantime librash dhe ngjarje ku rikrijohen ceremonitë tradicionale.

Drejtori i Muzeut Rajonal të Etnografisë, Doc. Dr. Angel Yankov, tha se Konaku Kuyumdzhioglu tërheq vëmendjen jo vetëm me karakteristikat e tij arkitekturore, por edhe me funksionet që ka mbajtur në të kaluarën dhe gjurmët kulturore që mban. Yankov, duke theksuar se konaku u ndërtua në vitin 1847 nga tregtari Argir Kuyumdzhioğlu, shprehu se ndërtesa pasqyron kuptimin e tregtarëve të pasur të asaj periudhe për të shfaqur pozicionin e tyre shoqëror përmes arkitekturës.

Yankov theksoi se konaku, i ndërtuar mbi muret romake me rreth 2 mijë vjet histori, duket me numër të ndryshem katesh nga faqet e ndryshme për shkak të pjerrësisë së terrenit, duke shtuar se faqja përpara është dy kate, ndërsa faqja lindore është katër kate. Ai shprehu se konaku bashkon karakteristikat e arkitekturës Lindore, Perëndimore dhe atyre lokale, dhe se ndërtesa shërbeu gjatë viteve si fabrikë vere, depo mielli dhe fabrika e parë e kapelave në Plovdiv, përpara se të përdorej si konvikte për vajzat dhe depo duhani.

Yankov tha se gjatë krizës ekonomike botërore të viteve 1929-1931, për shkak të vështirësive financiare dhe kolapsit të tregut të duhanit, taksat e konakut nuk u paguan, gjë që çoi në kalimin e ndërtesës në pronësi të shtetit. Ai rrëfeu se Kryetari i Bashkisë së Plovdivit, Bojidar Zdravkov, mësoi në vitin 1938 se konaku ishte vënë në ankand ndërsa kërkonte një ndërtesë për t’u përdorur si muze. Për shkak të iniciativave të Zdravkovit, filluan punimet e restaurimit dhe ekspozita e parë etnografike u hap në nëntor 1949.

Yankov tha se muzeu u themelua në vitin 1917 dhe filloi të funksionojë në Konakun Kuyumdzhioglu që nga viti 1938, duke theksuar se në vitin 2027 do të festohet vjetori i 180-të i ndërtimit të konakut dhe i 110-të i themelimit të muzeut. Ai bëri të ditur se koleksioni i muzeut përmban më shumë se 60 mijë objekte, nga të cilët rreth 3 mijë janë të ekspozuara.

Yankov informoi se koleksionet janë të ndara në gjashtë seksione: bujqësia, tekstili dhe veshjet, artizanati, mobiljet dhe dekorimi i brendshëm, muzika dhe objektet ceremoniale, arkivi fotografik dhe veprat e artit pamor. Ai theksoi se në muze gjenden edhe objekte që datojnë në shekujt 17, 18 dhe 19.

Yankov tha se në muze organizohen një ose dy ekspozita të përkohshme çdo vit, duke shtuar se përmes këtyre ekspozitave, objekte që nuk ekspozohen vazhdimisht në koleksione u ofrohen vizitorëve. Ai bëri të ditur se muzeun e vizitojnë vjetërisht 40 mijë deri në 50 mijë persona, duke theksuar se vizitorët e ekspozitave të përkohshme nuk përfshihen në këtë numër.

Yankov shprehu se me anë të ekspozitave të përkohshme dhe ngjarjeve, ata synojnë të arrijnë vizitorë të moshave të ndryshme. "Ne e shohim si detyrë tonë të njohim brezin e ri me traditat tona, me atë që është bërë në të kaluarën, me zakonet dhe festat tona. Duhet të promovojmë jo vetëm trashëgiminë materiale, por edhe trashëgiminë kulturore jo-materiale," tha ai.

Yankov bëri të ditur se muzeu u zgjodh "muzeu i vitit" vitin e kaluar nga rreth 200 muze në Bullgari dhe tha se ata organizojnë ngjarje për të ruajtur artizanatet tradicionale. Duke theksuar se në Fundjavën e Artizanatit, e cila mbahet çdo vit në javën e fundit të qershorit, oborri i muzeut shndërrohet në një treg qyteti, Yankov shtoi se rreth 40 mjeshtër ekspozojnë aftësitë e tyre dhe se në ngjarje marrin pjesë artizanë nga vende si Turqia, Serbia dhe Kina.

Burimi: Time Balkan