Ponta negira povezanost s Facebook kampanjom u Srbiji

Bivši rumunski premijer i predsjednički kandidat Victor Ponta izjavio je da nema nikakve veze s kampanjom vođenom putem Facebooka u Srbiji u korist Aleksandra Vučića. Navedeno je da je ta kampanja povezana s kompanijom kojom upravlja bivši član Pontaovog izbornog tima iz 2025. godine, koji trenutno živi u Francuskoj.

Prema izvještaju objavljenom na portalu G4Media, kompanija B Mobile, u vlasništvu Andreija Buşea, bila je dio neimenovane plaćene kampanje na Facebooku, što je utvrđeno u okviru istraživanja BBC-a. Istaknuto je da je ista kompanija 2025. godine objavljivala slične neimenovane političke reklame na Facebook stranicama za Victora Pontu, za šta je plaćeno više od 600.000 leja.

Ponta je, komentarišući kampanju u Srbiji koju je finansirala kompanija bivšeg saradnika, izjavio: "Ništa ne znam o toj temi." Naglasio je da ne zna čime se Andrei Buşe trenutno bavi, rekavši: "Sve poznajem. Poznajem i gospodina Vučića. Ali ne znam sve što drugi ljudi rade."

Zabilježeno je da su administratori zvanične Facebook stranice Victora Ponte i stranice izborne kampanje "România pe primul loc" (Rumunija na prvom mjestu) bili iz Rumunije i Francuske. Ponta je 2018. godine, odlukom srpskog parlamenta, dobio srpsko državljanstvo i postao počasni savjetnik predsjednika Srbije Aleksandra Vučića. Međutim, u martu 2025. godine najavio je da će se odreći tog državljanstva.

Istraživanje BBC-a pokazalo je da je rumunska kompanija također učestvovala u kampanji dezinformisanja protiv Vučićevih opozicionara tokom perioda prijevremenih parlamentarnih izbora u Srbiji. Prema podacima Meta-e, reklame za najmanje jednu stranicu pod nazivom "Juzna Pruga" finansirala je rumunska firma BMobile SRL. Na toj stranici objavljivani su videi s optužbama protiv članova opozicije; prema tvrdnjama BBC-a, na 12 tih videa pojavili su se Rumuni, uključujući jednog člana skupštine županije iz stranke AUR.

Analizom Meta podataka koju je proveo G4Media utvrđeno je da je 56 od 165 stranica koje su oglašavale političke sadržaje u Srbiji u posljednjih 30 dana bilo neimenovano, a da je za promociju tih stranica potrošeno oko 169.000 eura. Navedeno je da su sve te stranice vođene iz Rumunije i Francuske, da je većina kreirana u septembru 2026. godine i da su, uprkos malom broju pratilaca, brzo proširene putem plaćenih promocija. Preneseno je da su sadržaji pratili sličan obrazac u kojem govornik na srpskom jeziku iznosi tvrdnje o političarima koji su protivnici Vučića.

Na Facebook stranici "România pe primul loc" 14. marta 2025. godine potrošeno je 1.000 leja za 22-sekundni video u kojem Victor Ponta skida crvenu kapu s natpisom "Make America Great America" i stavlja kapu s natpisom "Românie". U videu je Ponta rekao: "Želim ostati samo Victor Ponta, rumunski državljanin poput vas, a ne rumunski Trump." Prema podacima iz Facebook biblioteke, telefonski broj osobe koja je platila tu reklamu bio je +4072XXXX05.

U narednim sedmicama promovisani su videi protiv Nicuşora Dana i Georgea Simona na još četiri Facebook stranice. Između 15. marta i 18. aprila na pet stranica potrošeno je ukupno više od 610.000 leja. Na zahtjev organizacije Expert Forum, Centralna izborna komisija (BEC) je 9. aprila 2025. godine uklonila sadržaje sa stranica "România în Focus" i "Pulsul României". Nakon druge prijave EFOR-a, BEC je najavio pokretanje istrage nakon završetka izborne kampanje.

Navedeno je da je Andrei Buşe, koji je finansirao reklame i čiji je isti telefonski broj zabilježen u Meta biblioteci, bio zadužen za IT u izbornom timu Victora Ponte 2025. godine. Iako je Ponta negirao bilo kakvu vezu s dotičnim stranicama, navedeno je da je u izbornu kampanju platio 3,5 miliona leja Bušeovoj kompaniji za širenje online političkog propagandnog materijala. Zabilježeno je da je Buše, rođen u Timişoari, 2005. godine u Craiovi osnovao telekomunikacijsku kompaniju Bmobile SRL, kojoj je kasnije dodana djelatnost javnog mnijenja i upravljanja web stranicama.

Navedeno je da Bmobile SRL nije poslovala između 2012. i 2024. godine, ali da se prošle godine vratila s jakim rezultatima, ostvarivši promet od 2,4 miliona leja i dobit od 340.000 leja. Objavljeno je da je promet kompanije u 2025. godini iznosio 4,6 miliona leja, a dobit 360.000 leja. U kontakt podacima na portalu termene.ro vidljivo je da su kao web stranica kompanije navedeni Facebook profil Daciane Sârbu i adresa pekare Mara Mura, koju je ona ranije posjedovala. G4Media je pokušao dobiti izjavu od Andreija Bušea, ali nije dobio odgovor.

Izraženo je da se odnos između Victora Ponte i predsjednika Srbije Aleksandra Vučića datira iz 2014. godine, kada su obojica bili premijeri. U aprilu 2025. godine Ponta je tvrdio da je dao naređenje za otvaranje kapija hidroelektrane Đerdap kako bi se zaštitio Beograd, uprkos poplavama u nekim rumunskim naseljima. Podsjetilo se da su se dva lidera 2014. godine tri puta zvanično sastala, posjetili rumunsku zajednicu u Valea Timoculuju i prisustvovali otvaranju graničnog prelaza.

Navedeno je da je odnos išao dalje od zvaničnih posjeta, te da su 2016. godine u srpskim medijima objavljene vijesti da je Ponta postao počasni savjetnik Vučića. U martu 2025. godine Ponta je otputovao u Beograd, glavni grad Srbije, gdje se sastao s Donaldom Trumpom mlađim. Ponta je tvrdio da ga je Vučić obavijestio o dolasku sina američkog predsjednika i pozvao ga na sastanak. Također je potvrdio da se tokom posjete Beogradu sastao i sa Sebastianom Ghiţom.

Foto: Gândul / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Izvor: G4Media